Er is een nieuwe naam voor iets wat in veel oudere Nederlandse huizen allang in de deur of het bovenlicht zit. Cathedral core, zo noemt Architectural Digest in een stuk van 20 oktober 2026 de opmars van gekleurd glas in gewone woonhuizen. Geen heiligen of bijbelverhalen, maar vlakken, ruitjes en vrije vormen in blauw, groen en oranje, in woonkamers, badkamers en gangen. Voor ons is het een trend met een voorsprong, want wie in een ouder huis woont, heeft het glas soms al. De vraag is vooral hoe je het goed inzet en hoe je het combineert met een huis dat ook warm moet blijven.
Wat de Amerikaanse ontwerpers zien
AD opent met een kunstenares in Pasadena die haar huis uit 1906 liet verbouwen en in de woonkamer een raam liet maken vol losse vlekken blauw, groen en oranje. Ze komt niet voor het geloof in kerken, schrijft het blad, maar voor het licht. Interieurontwerper Sarah Giesenhagen zegt dat ze de afgelopen jaren in bijna elk project gekleurd glas heeft verwerkt, en een glasatelier in Californië heeft op dit moment achttien ramen in bestelling, de meeste voor woonhuizen.
De verklaring die steeds terugkomt, is het handwerk. Veel glas wordt nog met de hand geblazen, gesneden en plat gemaakt, en Leah Ring van de studio Another Human zegt dat mensen in een steeds digitalere wereld juist het handgemaakte zoeken. Dat past bij wat we eerder schreven over ambacht dat het wint van industrieel ontwerp. Een raam dat iemand met de hand heeft gemaakt, kun je niet met een klik bestellen, en dat is precies de aantrekkingskracht.
Van kerkraam naar woonkamer
Glas in lood is van oorsprong een praktische oplossing. Volgens de Nederlandse Wikipedia werd het in de gotiek zoveel gebruikt omdat de ramen zo groot werden dat ruiten van dat formaat niet uit één stuk glas te maken waren. De stukjes glas zitten in H-vormige loodlijsten die op de kruispunten aan elkaar zijn gesoldeerd, en grotere ramen krijgen stalen spijlen ter versteviging. AD wijst erop dat Frank Lloyd Wright het al in woonhuizen verwerkte, maar dat het voor de meeste mensen toch bij kerken hoort.
In Nederland ligt dat anders. Bij ons hoort het bovenlicht met gekleurd glas bij oude herenhuizen en oudere woningen, en het is dus helemaal niet zo kerkelijk als in Amerika. Dat maakt het makkelijker om te gebruiken zonder dat je kamer op een kapel gaat lijken. Wat de ontwerpers in AD anders doen, is het patroon. Geometrische vormen, een simpel raster of een compositie die aan Mondriaan doet denken, haalt het glas weg van de oude associaties. Ontwerpster Rachel Bullock van LAUN noemt een eenvoudig raster de veilige keuze, omdat je daar met kleur en structuur nog alle kanten mee op kunt.
Hoe je het in een gewoon huis toepast
Uit de voorbeelden in het stuk komen een paar plekken steeds terug, en die vertalen zich goed naar een Nederlandse woning.
- Een binnenraam. Een gekleurd raam tussen gang en kamer brengt licht naar een donkere hal, zonder dat je de ruimte openbreekt.
- De badkamer of het toilet. Gekleurd of gestructureerd glas geeft privacy en kleur tegelijk. In AD staat een badkamer in San Francisco met een geblokt raam.
- Keuken en voordeur. De studio LAUN zet het overal, van keukens tot toegangshekken.
- Een los paneel of suncatcher. Voor wie huurt of niet wil verbouwen, is een los paneel voor het raam de makkelijkste manier om het effect te proberen.
Let wel op het licht van buiten. De Australische ontwerper Jase Sullivan wijst erop dat helder glas op een zonnige dag het blauw van de lucht overneemt, terwijl het op een grijze dag grauw kan ogen. Met onze luchten is dat geen detail. Ik zou daarom net als hij voor warmere, aardse tinten kiezen, die op een bewolkte novemberdag nog gloed geven. Het blijft kunst, zegt Molly Purnell van LAUN, dus geef het een plek waar je even stilstaat en kijkt.
Oude panelen zijn trouwens ook te vinden. Bij antiquairs, op de vlooienmarkt en via sloopmaterialen duiken regelmatig bovenlichten en deurpanelen op. Waar je bij zulke vondsten op let, lees je in het stuk over antieke vondsten die ontwerpers nu zoeken.
Glas in lood en isolatie
Hier zit het stuk dat in het Amerikaanse verhaal ontbreekt, en voor een Nederlands huis is het misschien het belangrijkste. Wie zijn ramen isoleert, wil het oude glas niet kwijt. Volgens Wikipedia kun je glas in lood in dubbel glas laten monteren, maar dan zie je de structuur minder goed. Beter is het om het paneel in een eigen frame aan de binnenkant tegen de isolerende beglazing te zetten. Tussen de twee glasbladen van dubbel glas kan het volgens dezelfde bron 60 tot 70 graden worden, en dat is op den duur slecht voor het lood.
Dat is ook het mooie aan de trend. Je kunt oud glas laten restaureren, het binnen tegen nieuw isolatieglas zetten en dan heb je het licht én een warm huis. Of je laat een nieuw paneel maken voor een binnenraam, waar isolatie geen rol speelt.
Onderhoud en wat het kost
Het onderhoud is simpel. AD raadt aan om bleek en ammoniak te vermijden, een milde reiniger op een zachte microvezeldoek te gebruiken in plaats van direct op het glas te spuiten, en niet tegen het paneel te duwen of te leunen. Glazenier Debbie Bean legt uit dat plaatselijke druk de soldeerpunten kan verzwakken of het glas kan doen barsten.
Goedkoop is het niet. In de Verenigde Staten verkoopt Bean kleine suncatchers voor rond de 100 dollar en beginnen haar opdrachten bij ongeveer 2.500 dollar, zo meldt AD in 2026. Nederlandse prijzen staan er niet bij, die vraag je op bij een glazenier in de buurt. Mijn advies is om klein te beginnen, met één binnenraam of een paneel in het toilet. Bevalt het licht, dan weet je meteen of je huis meer verdraagt.
