De Dutch Design Week in Eindhoven sloot gisteren, zondag 25 oktober, de deuren. Een van de tentoonstellingen die ik vooraf in mijn lijstje met meubelplekken voor de DDW zette, was The Table of Power van het Eindhovense collectief Show Not Show. Ik schreef toen dat ik benieuwd was hoe serieus of ironisch een vergadertafel als decor zou uitpakken. Dezeen bezocht de expositie in De Kruisruimte en beschrijft een zaal waarin elk meubel iets zegt over wie er de baas is. Dat maakt het een mooi voorbeeld van wat verzamelbare meubels anders doet dan een tafel uit de showroom.
Een vergadertafel die niet ophoudt
Het idee leent de titel van een fotoserie van Jacqueline Hassink uit de jaren negentig. Zij fotografeerde de lege bestuurskamers van grote bedrijven, steeds met de vergadertafel als middelpunt. Show Not Show nam die tafel letterlijk over. Frank Penders en Luuk van Laarhoven ontwierpen er speciaal voor deze tentoonstelling een van plaatstaal, geknipt en gezet in een brutalistische vorm, met geborstelde vlakken en kleurverlopen in het metaal. Aan het eind hangt een spiegel, waardoor de tafel eindeloos doorloopt.
Die spiegel is meer dan een trucje. Een lange tafel heeft een kop en een staart, en wie aan de kop zit, ziet iedereen. Door de tafel optisch oneindig te maken, valt de staart weg en blijft alleen het gevoel van rangorde over. Het is dezelfde reden waarom ronde tafels al eeuwenlang staan voor gelijkwaardigheid: niemand zit er aan het hoofd.
Aanleiding voor de expositie was opvallend praktisch. Het collectief mocht het officiële persdiner van de DDW verzorgen, en omdat de ruimte niet groot is, maakten ze het diner tot vertrekpunt van de tentoonstelling. In hun opvatting is de pers zelf een machtsfactor, want die bepaalt mee wat er gezien en onthouden wordt. Gasten mochten tussendoor opstaan om “de macht te delen”, maar volgens Dezeen bleven de meeste journalisten gewoon zitten. Dat vind ik eerlijk gezegd het leukste detail van het hele verhaal.
Hoe meubels macht uitdrukken
Wat ik interessant vind aan deze tentoonstelling, is dat de macht niet zit in dure materialen of goud, maar in maten en posities. Een paar voorbeelden uit de zaal laten dat goed zien.
De kamerschermen van Pablo Octavio, van geborsteld aluminium en een beetje als een gordijn gevormd, zijn zo hoog dat wie zit beter overzicht over de ruimte heeft dan wie staat. Normaal is het andersom. Wie staat, kijkt neer op wie zit. Hier krijgen de mensen aan tafel het overzicht en staan de anderen letterlijk achter een scherm. Ik schreef eerder over roomdividers in een open ruimte, en daar ging het vooral om rust en zichtlijnen. Octavio laat zien dat de hoogte van zo een scherm ook bepaalt wie wat ziet.
Marc Meeuwissen maakte bij de tafel een nieuwe serie hoekige houten krukken, Barricada genaamd. Zoals al zijn werk zijn ze gemaakt met één gereedschap en één materiaal. Een kruk zonder rugleuning aan een tafel van deze allure is een statement op zich. Het is de stoel van iemand die er niet lang hoort te blijven.
Daaromheen staan stukken die minder over macht gaan en meer over materiaal. Studio Fabius Clovis maakte meubels van multiplex met een oneffen oppervlak dat juist door hoogglanslak wordt uitgelicht. Lucas Zito toont hanglampen als totems, 3D-geprint uit bioplastic, die met onverwachte schaal spelen. Gastontwerpers Aleksandra Adamchyk, Kilian Vos en Pablo Octavio vullen dat aan met een zigzaggende ladekast (Waveform), vloerkleden die als gesteentelagen ogen en aan de muur hangen (Future Fossils), en een loungestoel die op steen lijkt maar zacht is (Lapis).
Wat verzamelbare meubels zijn, en wat niet
Collectible design, of verzamelbaar design, is een term die je steeds vaker ziet. Het gaat om meubels en lampen in kleine oplages of als uniek stuk, die meer als kunstobject worden verkocht dan als gebruiksmeubel. Ze zijn wel bruikbaar, maar de vorm en het idee wegen zwaarder dan het comfort of de prijs per zitplaats. Op de DDW had je er dit jaar een hele expositie van, Forward Furniture, en bij de veiling van Lalanne, Prouvé en Perriand bij Christie’s zag je wat de oudere generatie van dit soort stukken opbrengt.
Show Not Show past daar goed in. Het collectief begon in 2024 en exposeert sindsdien elk jaar in De Kruisruimte. Het liet werk zien op de Design Biennale Rotterdam, Collectible Brussels en de designweek in Milaan. Penders vertelde Dezeen dat elke tentoonstelling een kijkje geeft in een kant van de designwereld die bezoekers normaal niet zien. In 2024 waren dat prototypes, in 2025 de ideeën achter het werk, en dit jaar dus zichtbaarheid: gezien worden en erkenning krijgen voor wat je maakt.
Daar zit wat mij betreft ook de kern. Een jong ontwerper moet opvallen, en een meubel dat een verhaal vertelt valt meer op dan een meubel dat alleen goed zit. Dat betekent niet dat je zo een stuk thuis niet kunt gebruiken, maar je koopt het om dezelfde reden als een schilderij.
Wat je ervan meeneemt voor je eigen huis
Je hoeft geen tafel van plaatstaal te bestellen om iets van deze tentoonstelling te leren. De vorm en plaats van je eettafel bepalen hoe een gesprek loopt. Een lange rechthoekige tafel maakt van de kopse kanten vanzelf bijzondere plekken, en wie daar zit, leidt vaak het gesprek. Een ronde of ovale tafel haalt die rangorde weg. Heb je thuis vaak het gevoel dat één persoon aan tafel alle aandacht trekt, dan kan het helpen om de stoelen aan de kopse kanten weg te halen.
Ook de materialen zijn de moeite waard. Geborsteld metaal naast hoogglans gelakt hout en zacht oplichtend kunststof is een combinatie die je ook met betaalbaardere stukken kunt maken. Een simpele kruk van massief hout naast een gelakt bijzettafeltje doet al iets van dat spel tussen ruw en glanzend. En een kleed aan de muur, zoals Kilian Vos zijn Future Fossils ophing, is een manier om textiel als kunstwerk te behandelen.
De tentoonstelling zelf is na de DDW voorbij, maar Show Not Show reist met zijn werk. Wie collectible design in het echt wil zien, kan beurzen als Collectible Brussels en de Design Biennale Rotterdam in de gaten houden. De Dutch Design Week zet zijn programma voor volgend jaar op de eigen site.
