De badkamer is de ruimte waar je het snelst ziet in welk jaar er verbouwd is. House Beautiful vroeg een reeks ontwerpers welke badkameronderdelen zij nu uit iedere verbouwing halen, en er kwamen zeven dingen uit. Niet allemaal even herkenbaar voor een Nederlandse badkamer van vijf vierkante meter, maar de redenering erachter wel, en juist die is bruikbaar als je zelf voor een verbouwing staat.
Het bubbelbad
Dit was het antwoord dat vrijwel iedere ondervraagde ontwerper gaf. Een bad met jets komt er bij verbouwingen consequent uit, en niet vanwege de mode. Ontwerper Joshua Rice wijst op het onderhoud dat kopers zich vooraf niet realiseren: leidingen doorspoelen, ontkalken, en als dat niet gebeurt spuwen de jets op een dag zwart gruis in je badwater. Leigh Misso van River Brook Design merkt op dat mensen die vierkante meters liever aan een ruimere douche, meer opbergruimte of een betere indeling besteden: “Now, clients are much more willing to eliminate the tub.”
In Nederland speelt dit anders, want wij hadden nooit massaal een bubbelbad, maar het punt achter de keuze geldt hier net zo. In een badkamer van vijf vierkante meter is een ligbad dat je drie keer per jaar gebruikt de duurste vierkante meter van je huis. Heb je jonge kinderen, dan is het een ander verhaal, en dat is precies de afweging die je moet maken in plaats van het bad automatisch terug te plaatsen omdat er al een stond.
Het kleine nisje in de douche
Het vierkante nisje midden in de douchewand, meestal betegeld in een afwijkende kleur, is volgens de ontwerpers uitgewerkt. Ze kiezen liever een lange, lage nis die in de lijn van het tegelwerk meeloopt of die je vanuit de deuropening niet ziet. De onderbouwing die ik het mooiste vind, komt van Misso: je shampooflessen hoeven niet het middelpunt van je douche te zijn.
De standaard dubbele wastafel
Twee identieke wasbakken met twee identieke spiegels omdat jullie met zijn tweeën zijn: dat was decennialang de standaard bij nieuwbouw. De vraag die ontwerpers nu stellen is hoe je de ruimte werkelijk gebruikt. Vaak levert extra bladruimte, een lade of een hoek om je haar te doen meer op dan een tweede kraan die alleen op doordeweekse ochtenden een paar minuten dienst doet. In een Nederlandse badkamer is die keuze meestal al gemaakt door de maat, maar bij een verbouwing kun je hem alsnog omdraaien.
De spiegelwand met een balk lampjes
De spiegel die van muur tot muur loopt, met daarboven een strip kale lampen, is het element dat een badkamer volgens de ondervraagden het hardst dateert. Wat ervoor in de plaats komt is een spiegel met een lijst, wandlampen aan weerszijden en gelaagd licht in plaats van één felle bron. Dat is ook gewoon beter licht om je in te scheren of op te maken, want licht van opzij geeft minder schaduw dan licht van boven.
De fonteinwastafel op een voet
Een wastafel op een zuil is charmant, en precies dat maakt hem verraderlijk. Er zit geen enkele opbergruimte onder, terwijl dat nou juist is wat een kleine badkamer het hardst nodig heeft. Ontwerper Yena Jung zegt dat zo’n wastafel gedateerd oogt, tenzij het een echt vintage exemplaar is dat je bewust in een toilet zet. Dat vind ik een goede nuance: in een gastentoilet werkt hij nog prima, in de badkamer verlies je er een kast mee.
Alles in grijs
Een badkamer waarin de tegels, het meubel, de vloer en de muren allemaal dezelfde grijstint hebben, is volgens ontwerper Sara Bonometti een gemiste kans en oogt snel gedateerd. Dit is de trend die in Nederland het hardst heeft toegeslagen: antracietgrijze vloertegels met lichtgrijze wandtegels waren jarenlang de veilige keuze in vrijwel elke showroom. Veilig is hier het probleem, want het resultaat is een ruimte zonder enige beslissing erin. We schreven eerder over millennialtrends die nu gedateerd ogen, en dit grijs hoort in datzelfde rijtje thuis.
De mozaïekstrip
De horizontale band van glazen mozaïeksteentjes over een witte tegelwand was rond de eeuwwisseling niet te ontlopen, en er is volgens het stuk geen ontwerper meer te vinden die hem vrijwillig terugzet. Wat ervoor in de plaats komt is kleur in de tegel zelf: kleinere tegels, bijvoorbeeld vierkanten van vier bij vier duim, in verzadigde tinten. Dat is dezelfde beweging die je in de rest van het huis ziet, weg van een neutrale basis met een accentje en naar een kleur die de hele ruimte draagt.
Wat ik hier zou meenemen
Het rijtje is Amerikaans, met Amerikaanse maten en Amerikaanse gewoontes, dus neem het niet over als boodschappenlijstje. Wat er wel in zit is één principe: onderdelen die aan één specifiek trendjaar vastzitten, dateren je badkamer sneller dan een materiaal ooit doet. Een witte tegel, een houten meubel, natuursteen en messing zijn al decennia niet fout, terwijl de accentstrip, de jets en de grijze totaallook allemaal binnen tien jaar herkenbaar werden als een periode.
Mijn eigen vuistregel voor een verbouwing: kies de grote vlakken zo neutraal dat je ze over vijftien jaar nog kunt hebben, en stop je smaak in de dingen die je zonder hakwerk vervangt. Dat is de kraan, de spiegel, de verlichting, de handdoekhaken en de kleur op de muur boven het tegelwerk. Dan ben je over tien jaar een weekend bezig in plaats van drie weken, en dat is wat mij betreft het verschil tussen een badkamer die veroudert en een badkamer die gedateerd raakt.
