Jarenlang was de keuken de plek waar je kleur liever vermeed. Wit, crème, zacht grijs en hooguit een salieachtig groen. Veilig, licht en makkelijk te verkopen. Volgens een rondgang van House Beautiful van 12 oktober zijn ontwerpers dat neutrale palet zat, en de kleur die ze ervoor in de plaats zetten is de minst voor de hand liggende die je kunt bedenken. Rood.
Niet het rood van een fastfoodlogo, haasten de geïnterviewde ontwerpers zich te zeggen. Het gaat om kersenrood, tomaat, baksteen en vooral diepe bordeauxtinten. De Britse ontwerper Uns Hobbs zegt dat mensen het een beetje beu zijn om op safe te spelen en meer persoonlijkheid in huis willen. Ik denk dat ze gelijk heeft, en ik denk ook dat het niet bij rood blijft. Rood is gewoon de duidelijkste uiting van iets wat al een tijd broeit.
Welke tinten ontwerpers nu kiezen
Wat me opvalt aan de voorbeelden is hoe gedempt het meeste rood eigenlijk is. Hobbs gebruikte Refectory Red van deVOL in haar eigen keuken en zegt bewust te kiezen voor diepere tinten in plaats van fel tomatenrood, omdat ze een traditionele uitstraling wilde. Opa Architecture uit New York schilderde een schiereiland in een stadsappartement in Classic Burgundy van Benjamin Moore. En architect Kevin Lichten koos voor een gezin met een voorliefde voor Victoriaanse kleuren Red Parrot, ook van Benjamin Moore, een rood dat hij aardser en organischer noemt.
Die verschuiving naar warme, aardse tinten zie je overal. In september schreef ik over verfkleuren die teruggrijpen op de jaren zeventig, en eerder over smaragdgroen als accentkleur. Rood in de keuken hoort bij hetzelfde verhaal. Kleuren met een bruine of donkere ondertoon, die bij hout en natuursteen passen in plaats van ertegen te vechten.
Waarom de keuken ineens de kamer voor kleur is
Aria Jahanshahi van Opa Architecture geeft een verklaring die ik overtuigend vind. De keuken is geen afgesloten werkruimte meer maar de plek waar het gezin de dag plant, waar kinderen huiswerk maken en waar je ’s avonds bijkomt. Een ruimte waar je zoveel tijd doorbrengt, mag volgens hem de warmste kamer van het huis zijn.
In Nederland speelt dat nog sterker, omdat de keuken hier bijna altijd open in de woonkamer staat. Dat is een argument voor kleur, want een witte keuken naast een warme woonkamer voelt al snel als een showroom. Maar het is ook een argument voor voorzichtigheid, want die rode kastjes zie je vanaf de bank. Wie de keuken liever helemaal laat verdwijnen, leest misschien eerst nog even over de onzichtbare keuken. Dat is precies de tegenovergestelde beweging, en beide bestaan naast elkaar.
Kleur zonder dat hij snel gedateerd raakt
Hier zit voor mij de kern. Een keuken gaat in Nederland gemiddeld vele jaren mee, en een trendkleur niet. Elke keuken die je nu als gedateerd herkent, is gedateerd door een kleur of afwerking die destijds helemaal goed was. De rode hoogglansfronten van een paar decennia geleden zijn daar het schoolvoorbeeld van. Het verschil met wat ontwerpers nu doen, zit niet in de kleur zelf maar in waar ze hem zetten.
De vuistregel die ik uit de voorbeelden haal is eenvoudig. Zet de kleur in wat je makkelijk kunt veranderen, en houd de dure, vaste onderdelen rustig. Concreet betekent dat het volgende.
- Verf in plaats van folie of hoogglans. Een geschilderd houten of mdf-front kun je over een paar jaar overschilderen. Een gelakt hoogglansfront of een foliefront niet, of alleen met veel moeite.
- Kleur op de onderkasten of het eiland, niet overal. Lichten liet in zijn project de onderkasten rood en de bovenkasten grijs, zodat er volgens hem genoeg lucht blijft om de kleur te laten ademen.
- Werkblad, tegelwerk en vloer neutraal en natuurlijk. Graniet, marmer, messing en houten vloeren noemt Hobbs als materialen die rood juist zachter maken. Die gaan langer mee dan elke verfkleur.
- Diep in plaats van fel. Bordeaux, baksteen en een aards rood verouderen trager dan een helder signaalrood, omdat ze dichter bij hout en steen liggen.
Wie nog niet durft, kan beginnen met een wand, een open kast of de binnenkant van een vitrinekast. Lichten zegt het mooi, de verhouding is alles. Een beetje rood is prachtig, maar het heeft tegenwicht nodig.
Is dit iets voor jou?
Ik zou zelf nooit een complete keuken in rood laten maken, en ik denk dat de meeste ontwerpers in het artikel dat ook niet zouden doen. Maar een bordeaux eiland in een keuken met eiken vloer en een lichte natuurstenen blad? Daar zie ik een keuken in die over tien jaar nog steeds warm oogt in plaats van gedateerd. Het helpt ook om te kijken naar wat er al in je huis staat. Heb je veel noten of kersenhout, dan sluit een diep rood daar vanzelf op aan. Is je huis koel en grijs, dan voelt rood als een vreemde eend.
En als je ervan houdt, zegt Hobbs, doe het dan gewoon. Die raad deel ik, met één toevoeging. Doe het met verf.
