Jarenlang moest de keuken opvallen. Een grote afzuigkap als blikvanger, open planken vol mooie potten, een glanzende koelkast als statement. Die tijd lijkt voorbij. Ontwerpers hebben het nu over de onzichtbare keuken, een keuken die zo opgaat in de woonkamer dat je hem bijna niet meer als keuken herkent. Volgens hen is het geen bevlieging, en ik denk dat ze gelijk hebben.
Wat een onzichtbare keuken is
Het idee is eenvoudig. Apparaten zitten achter fronten, kasten lopen naadloos door tot het plafond en opbergruimte is in de wanden verwerkt. Wat overblijft is een rustige wand of een blok dat meer op een meubel lijkt dan op een werkplek. Het Amerikaanse House Beautiful sprak met een reeks keukenontwerpers over de trend, en die zijn het opvallend eens. Het gaat niet om minimalisme, maar om rust in een ruimte die je de hele dag ziet.
Ontwerper Tanya Smith-Shiflett zegt het in dat artikel mooi. Mensen willen niet in een prachtige woonkamer zitten en uitkijken op een werkplaats. Ze willen dat de keuken leest als een deel van het interieur, meer als een meubel of maatwerk dan als traditionele keukenkasten.
Waarom de trend blijft
De belangrijkste reden is de open plattegrond. Zodra de keuken in dezelfde ruimte staat als de bank en de eettafel, kijk je er altijd naar. Een rommelig aanrecht wordt dan een rommelige woonkamer. Wie dat probleem herkent maar geen muur wil zetten, vindt in mijn stuk over afscheiding aanbrengen in een open ruimte een paar tussenoplossingen.
De tweede reden noemt ontwerper Katie Wood in House Beautiful, en dat is Instagram en Pinterest. De opgeruimde keukens die je daar ziet, zijn volgens haar de nieuwe standaard geworden. Haar klanten vragen inmiddels om stopcontacten die je niet ziet op het aanrecht. Daar kun je om lachen, maar ik snap het wel. Een aanrecht met alleen een schaal fruit en een mooie snijplank geeft een kamer meer rust dan welke kleur verf ook.
Het derde punt vind ik zelf het interessantst. Ontwerpers splitsen de keuken steeds vaker op in een zichtbaar deel en een werkdeel. In de Verenigde Staten heet dat werkdeel een scullery, een soort bijkeuken waar het snijden, afwassen en opbergen gebeurt. De mooie keuken in de woonkamer blijft dan leeg en kalm. In Nederlandse huizen is daar meestal geen ruimte voor, maar het principe kun je wel kleiner toepassen.
Waar het mis kan gaan
Een onzichtbare keuken kan snel koud worden. Een strakke wand van witte greeploze kasten voelt eerder als een kantoorkast dan als een keuken waar je wilt koken. Smith-Shiflett zegt dat ook. Zonder warmte en textuur wordt de ruimte vlak. Ontwerpers kiezen daarom voor natuurlijke materialen zoals eiken of noten, gezoet natuursteen en details als ribbels in het front.
Die houtkeuze is geen detail. Eiken oogt licht en rustig, noten donkerder en rijker, en het verschil wordt na een paar jaar alleen maar groter. Ik schreef er eerder over in mijn stuk over het verschil tussen eiken, noten en essen. Bij een keuken die een meubel moet zijn, maakt die keuze meer uit dan bij welk ander onderdeel van je huis ook.
Het tweede risico is de praktijk. Als alles achter deuren zit, moet je elke dag alles openen en sluiten. Ontwerper Britany Simon raadt in House Beautiful aan om in lagen te denken. Wat heb je direct nodig, wat mag weg en wat moet zo onopvallend zijn dat je het niet merkt? Wie dat niet vooraf uitzoekt, krijgt een mooie keuken die in de praktijk irriteert.
Zo pas je het toe in een gewoon huis
Je hoeft geen nieuwe keuken te kopen om in deze richting te gaan. Een paar ingrepen doen al veel.
- Een apparatenkast. Een hoge kast met een klep of schuifdeur waarin het koffiezetapparaat, de broodrooster en de waterkoker staan. Ontwerper Danielle Chiprut noemt dit haar favoriete oplossing, omdat alles binnen handbereik blijft maar uit het zicht.
- Fronten voor de apparaten. Een koelkast en vaatwasser achter een front in dezelfde kleur als de kasten halen de grootste blikvangers weg.
- Kasten tot het plafond. De ruimte boven hoge kasten verzamelt stof en spullen. Een doorlopende wand voelt meteen rustiger.
- Een eiland dat op een meubel lijkt. Kies een blad dat iets oversteekt, een plint die terugligt of een houten front, zodat het eiland meer op een tafel lijkt dan op een werkblok.
- Een vaste plek voor de rommel. Een la voor opladers en post, een kast voor de vuilnisbakken. Een opgeruimd aanrecht begint bij een plek voor alles wat er anders blijft liggen.
Wil je weten welke andere keukentrends dit najaar opduiken en welke je beter kunt overslaan, dan staan ze in mijn overzicht van keukentrends voor dit najaar.
Wat ik ervan vind
Ik ben geen fan van trends die je over drie jaar weer moet weghalen. Deze is anders, omdat hij voortkomt uit hoe we wonen en niet uit een kleur of een vorm. Zolang keuken en woonkamer één ruimte zijn, blijft de wens om die keuken stil te laten zijn. Mijn enige advies is om het niet te ver door te voeren. Een keuken mag best laten zien dat er gekookt wordt. Een mooie pan op het fornuis of een plank met kookboeken maakt een onzichtbare keuken juist weer een plek waar je wilt zijn.
