De meeste mensen kennen USM Haller van de receptie van een advocatenkantoor of als lage dossierkast met chromen buizen. In New York staat nu een cocktailbar waarin dat kastsysteem niet de inrichting is, maar het hele interieur. Wanden, de achterwand van de bar en de schappen zijn opgebouwd uit dezelfde stalen panelen en bollen. Het laat goed zien waarom dit systeem al ruim zestig jaar meegaat, en waarom je het thuis gerust anders mag gebruiken dan als archiefkast.
Een bar van achttien plekken, bijna helemaal uit modules
Volgens Dezeen bedacht restauranthouder Josh Greenspan de bar samen met USM zelf. VV’s Cocktail Room zit in de wijk Chelsea in Manhattan en heeft maar achttien zitplaatsen. Het is opgezet als een omakase-bar, waar de bartender je door een vaste reeks cocktails leidt.
De ruimte is bijna helemaal bekleed met USM Haller in de kleur staalblauw. De panelen vormen de wanden rondom en lopen door achter de bar, waar ze uitsteken als schappen voor de flessen. De bovenkant van de bar en de tafels zijn van donker notenhout, de barkrukken en de bank zijn bekleed met een bordeauxrode stof. Greenspan liet zich naar eigen zeggen inspireren door de futuristische uitstraling van Tokio en Hongkong tussen de jaren zestig en negentig. Hij zei tegen Dezeen dat hij zich iets “een beetje wilds” voorstelde, een ruimte die helemaal uit het systeem was opgebouwd.
Het team van USM vat het mooi samen. Het systeem richt de ruimte niet in, het bepaalt haar. Helemaal nieuw is dat overigens niet. Dezeen noemt ook de winkel van modemerk Coperni in Parijs, waar USM-panelen eerder als wanden dienden.
Waarom dit systeem al zestig jaar meegaat
De geschiedenis van USM is eigenlijk een toevalstreffer. Het Zwitserse bedrijf begon in 1885 als smederij en producent van raambeslag in Münsingen. Begin jaren zestig wilde kleinzoon Paul Schärer de fabriek moderniseren en vroeg hij architect Fritz Haller om een nieuw gebouw te ontwerpen. Die samenwerking beviel zo goed dat de twee in 1963 een meubelsysteem bedachten voor de eigen kantoortuin. Dat is het systeem dat nu USM Haller heet, en het staat inmiddels in de vaste collectie van het Museum of Modern Art in New York, zo vermeldt Wikipedia.
Wat het zo duurzaam maakt, zit in de opbouw. Er is een buis, een bol die buizen in alle richtingen verbindt, en een paneel dat je ertussen klemt. Met die paar onderdelen bouw je een nachtkastje, een dressoir of een hele wand. Bevalt de vorm niet meer, of verhuis je, dan haal je het uit elkaar en zet je het anders weer in elkaar. Ik ken weinig meubels waarvan je dat echt kunt zeggen. De meeste modulaire systemen beloven het, maar na twee keer verhuizen zijn de schroefgaten uitgesleten. Bij USM klemt alles aan elkaar, dus het ding wordt er niet slechter van.
Daar komt bij dat het ontwerp niet meebeweegt met trends. Er zijn kleuren en varianten met deuren, lades en glas, maar buis, bol en paneel vormen nog altijd de basis. Daardoor oogt een element dat al jaren in een kantoor stond niet gedateerd, en dat maakt het systeem ook tweedehands interessant. Over de bredere opkomst van meubels die met je meegroeien schreef ik eerder in vijf modulaire ontwerpen die slim en verrassend zijn, en USM is daarvan zo’n beetje de grootvader.
Zo zet je het thuis anders in dan als dossierkast
De bar in New York is natuurlijk extreem. Een wand vol staalblauw wil je thuis waarschijnlijk niet. Maar er zitten een paar ideeën in die je wel kunt meenemen.
- Kies een kleur in plaats van wit of grijs. Het kantoorgevoel komt vooral van de standaardkleuren. Een diepblauw, groen of geel element maakt er meteen een woonmeubel van, zeker naast warm hout zoals in de bar.
- Combineer met hout en stof. Het notenhout en de bordeauxrode bekleding in VV’s halen de koelte van het staal weg. Zet een USM-dressoir op een wollen vloerkleed of naast een houten eettafel en het werkt hetzelfde.
- Maak er een barkast van. Een laag element met een klep of glazen deur en een open vak erboven is een prima plek voor flessen en glazen. Dat is precies wat de bar op grote schaal doet.
- Gebruik het als roomdivider. Omdat de achterkant net zo af is als de voorkant, kan een halfhoog element vrij in de kamer staan, bijvoorbeeld tussen keuken en zithoek.
- Begin klein. Een nachtkastje of een laag bijzetmeubel naast de bank is een goede manier om te ontdekken of je het systeem in huis wilt. Later bouw je verder.
Wil je het staal mengen met oudere meubels, dan helpt het om één kleur of één materiaal terug te laten komen. Hoe je dat aanpakt, lees je in mijn stuk over meubels uit verschillende periodes combineren.
Wat deze bar zegt over het systeem
Ik vind het mooiste aan VV’s dat het laat zien hoe ver een simpel idee rekt. Een systeem dat in 1963 werd bedacht om een Zwitserse kantoortuin in te richten, vormt nu de wanden van een bar in Manhattan, en het oogt niet als een gimmick. Op de site van USM kun je de elementen zelf samenstellen. Doe dat eens met een kleur die je normaal nooit zou kiezen. Grote kans dat je het kantoorbeeld daarna nooit meer ziet.
