Het kamerscherm is terug, en niet als iets wat je wegzet als er logés komen. Architectural Digest vernieuwde deze week zijn overzicht van roomdividers, van rotan en linnen tot een boekenkast en een Japans papieren scherm. Het blad noemt ze een meubel dat zich ophoudt tussen kunst waarderen en een grens trekken. Die omschrijving vind ik raak, want dat is precies waarom ze nu weer opduiken.
Waarom de open ruimte weer wordt opgedeeld
De open woonkamer met keuken heeft gewonnen, maar wie thuiswerkt, met kinderen woont of in een studio leeft, mist soms een hoek waar niet alles in beeld is. Een muur is dan te definitief en voor een huurder vaak niet eens mogelijk. Een scherm of kast doet hetzelfde voor een avond, een jaar of tot je verhuist. In ons stuk over afscheiding zonder verbouwen ging het over wat je met de bank, een kleed en licht kunt doen. Dit stuk gaat over het meubel dat er speciaal voor gemaakt is.
AD noemt een paar toepassingen die ook in een Nederlands huis werken. Een scherm van drie of vier panelen maakt in de woonkamer een knusse zithoek. In de slaapkamer verbergt het de stoel met kleren van gisteren. En in een studio heb je er ineens een extra kamer mee. In de kinderkamer van ontwerpers Nate Berkus en Jeremiah Brent staat een oud vouwscherm in linnen dat tegelijk hoofdbord is en slaap van spelen scheidt.
Welke vorm wat doet
De schermen in het overzicht verschillen vooral in hoeveel licht ze doorlaten en hoe makkelijk ze verhuizen. Dat is belangrijker dan de stijl, want die volgt daarna vanzelf.
| Vorm | Licht | Privacy | Verplaatsen | Voorbeeld uit AD |
|---|---|---|---|---|
| Open boekenkast | Veel, afhankelijk van wat erin staat | Te regelen met de vulling | Lastig | IKEA Kallax, Crate & Barrel Steppe |
| Rotan of gevlochten scherm | Gefilterd | Half | Makkelijk | West Elm Zeze, Bayou Breeze Daejon |
| Shoji met rijstpapier | Verzacht | Goed | Heel makkelijk, licht van gewicht | Red Barrel Studio Niemann |
| Gestoffeerd scherm | Geen | Volledig | Zwaar, kies een vaste plek | Four Hands Duane |
| Rolbaar lattenscherm | Veel | Weinig | Oprollen en opbergen | Artek Screen 100 |
Dat laatste ontwerp is het mooiste bewijs dat dit geen hype is. Alvar Aalto ontwierp het golvende scherm van grenen latjes volgens AD zo’n negentig jaar geleden, en het wordt nog steeds gemaakt. Het shoji-scherm gaat nog veel verder terug, naar het Japan van de achtste eeuw, als lichtere versie van de zware Chinese vouwschermen. Coco Chanel verzamelde die Chinese lakschermen, schrijft het blad.
Waar je op let in een Nederlands huis
De meeste schermen uit het overzicht zijn tussen de 160 en 185 centimeter hoog. Dat is hoog genoeg om zittend afgeschermd te zijn, maar ook hoog genoeg om licht weg te nemen. In een doorzonwoning, waar het daglicht van twee kanten komt, zou ik daarom geen dicht scherm dwars door de kamer zetten. Kies dan rotan, linnen of papier, of een open kast die je zelf half vult. Een dicht gestoffeerd scherm hoort tegen een muur of in een hoek, als achtergrond voor een stoel of bed.
Let ook op de achterkant. Een scherm of kast midden in de kamer zie je van twee kanten, en veel kasten zijn aan de achterzijde kaal. Een dubbelzijdig afgewerkt scherm of een kast die van twee kanten open is, voorkomt dat de helft van je kamer tegen spaanplaat aankijkt. En wie kleine kinderen of een kat heeft, kiest een zwaar scherm of zet een lichte versie in een hoek, zodat hij niet omvalt.
Mijn favoriet uit de lijst is het papieren scherm, juist omdat het zo weinig doet. Het neemt geen licht weg, weegt bijna niets en schuift zich als een harmonica op. Dat past bij de rust van de japandi-stijl, maar staat ook goed in een gewone woonkamer. Wie meer kleur wil, heeft aan een rotan scherm een makkelijk stuk dat de seventies-sfeer meeneemt die AD erin ziet.
Twijfel je of je een scherm nodig hebt, probeer het dan eerst met wat je hebt. Een open kast dwars op de looproute geeft meteen een idee of je de scheiding prettig vindt. Bevalt het, dan weet je ook welke hoogte en breedte je zoekt.
