September is de maand van de designweken. Londen, Helsinki en het nieuwe festival Currents in Berlijn lieten in een paar weken tijd honderden nieuwe meubels en lampen zien. De redactie van Dezeen zette op 1 oktober tien favorieten van de maand op een rij. Ik heb die lijst doorgelopen met één vraag in mijn achterhoofd. Wat zegt dit over hoe we over een paar jaar thuis wonen, en wat kun je er nu al mee?
Niet alles op die lijst ga je ooit in een woonwinkel tegenkomen. Een flink deel zijn studiestukken of kleine oplages. Toch zie je in die tien ontwerpen een paar duidelijke lijnen terug, en die vind ik interessanter dan elk ontwerp los.
Zes ontwerpen die eruit springen
Ik heb er zes uitgekozen die het meest vertellen over waar het heen gaat. De andere vier komen verderop kort langs.
Split Lamp van Jake Robertson
Een vloerlamp gemaakt van één aluminium buis. De ontwerper uit Manchester zaagt drie sneden in de onderkant en buigt die open als een bananenschil, zodat de buis op eigen poten staat. Bovenin draai je een gloeilamp. Meer is het niet. De lamp stond op de tentoonstelling With Limitations tijdens het London Design Festival, waar meer dan honderd ontwerpers meededen. Ik vind dit soort ontwerp heerlijk eerlijk, je ziet precies hoe het gemaakt is en er gaat niets verloren.
Lotus Table Lamp van Carlo Nason, opnieuw uitgebracht door Gubi
Het Deense merk Gubi brengt een tafellamp terug die de Venetiaanse ontwerper Carlo Nason in 1969 tekende. De kap bestaat uit losse, mondgeblazen stukken Muranoglas die als bloemblaadjes omhoog krullen rond een verchroomd frame. Het glas is gemaakt met de pulegoso-techniek, waarbij kleine luchtbelletjes in het glas worden geblazen. Dat geeft een gespikkeld, halfdoorzichtig oppervlak en een warmere gloed. Van de hele lijst is dit de lamp die je het makkelijkst in huis haalt, en ik denk ook de lamp die over twintig jaar nog het mooist is.
Membrana van Valeria Montero
De Mexicaanse ontwerper maakte een lampenkap van het dunne vlies dat aan de binnenkant van agavebladeren zit. In Mexico wordt dat vlies gebruikt om vlees in te garen. De vliezen worden niet strak getrokken maar losjes gestapeld, wat een stekelige kap oplevert op een strakke voet van roestvrij staal. Het contrast tussen dat wilde en dat precieze maakt hem.
Tracks van WINT Design Lab
Papieren lampenkappen waarvan een robot de patronen snijdt en rilt, waarna mensen ze met de hand vouwen. De studio werkt vanuit de oude luchthaven Tegel in Berlijn en toonde de lampen op Currents. Elke kap wordt pas gesneden als iemand hem bestelt. Papier blijft voor mij het mooiste materiaal om licht zacht te maken, en dit laat zien dat het niet altijd de bekende ronde rijstpapieren bol hoeft te zijn.
Tynne, een akoestisch scherm voor Niimaar
Dit scherm werd gelanceerd op de Finse beurs Habitare tijdens Helsinki Design Week. Het is geweven van eikenhouten stroken die over waren bij de Finse jachtbouwer Swan, met een vulling van houtvezel tegen geluid. Een scherm dat ruimtes scheidt en tegelijk de galm dempt, dat is precies wat veel open woonkamers missen.
Maille van EJM Studio
Maliënkolder, dat geweven staalgaas dat je kent van harnassen, dook tijdens het Londense festival op verschillende plekken op. Edward Milton van EJM Studio maakte er een kamerscherm van. Het gaas hangt over een frame van gepolijst roestvrij staal en beweegt een beetje mee als je het aanraakt. Ook de studio Wretched Flowers uit New York gebruikte maliën, als geweven bekleding van een staande lamp in de vorm van een uitgerekte Flowerpot.
Wat je in deze lijst terugziet voor je eigen huis
Leg je de tien ontwerpen naast elkaar, dan vallen drie dingen op.
Weinig materiaal, zichtbaar gemaakt. De Split Lamp, de papieren Tracks-kappen en het scherm van restjes eikenhout laten alle drie zien dat een ontwerp niet ingewikkeld hoeft te zijn om bijzonder te zijn. Dat sluit aan bij wat we eerder zagen bij de meubels van restmateriaal op hetzelfde festival. Voor je eigen huis betekent het dat je met een goed gekozen eenvoudig stuk vaak meer bereikt dan met iets dat druk zijn best doet.
Schermen en scheidingen zijn terug. Twee van de tien favorieten zijn kamerschermen. Dat is geen toeval. Na jaren van open plattegronden zoeken mensen weer naar een hoek die een beetje afgeschermd is, zonder meteen een muur te zetten. Hoe je dat thuis aanpakt, lees je in ons stuk over afscheiding aanbrengen zonder te verbouwen.
Ambacht en textuur in plaats van glad. De stoel Tilo van het Berlijnse duo Llot Llov is gekleurd met pigment dat als inkt door de houtvezels trekt. De Bad Posture Chair van Mara Bragagnolo is een massief houten blok dat uitgaat van hoe mensen echt zitten, onderuitgezakt of met een been opgetrokken. En de Londense kunstenaar Filippo Muzi Falconi sneed met de hand golven in een schoorsteenmantel van essenhout. Het past in de beweging waarover ik eerder schreef, dat ambacht het weer wint van strak industrieel ontwerp.
Wat ik er zelf mee zou doen
Een maliënscherm uit een kleine Londense oplage komt waarschijnlijk niet in je woonkamer terecht. Het idee erachter wel. Een lichtdoorlatend scherm achter de bank, een lamp van glas met een beetje structuur in plaats van een gladde opaalbol, een houten meubel waaraan je ziet dat iemand er met de hand aan heeft gewerkt. Dat zijn keuzes die je bij een gewone woonwinkel of op de tweedehandsmarkt ook kunt maken.
Als ik er één zou moeten kiezen, wordt het de Lotus. Een lamp van glas met luchtbellen erin geeft ’s avonds een licht dat je met geen enkele ledstrip namaakt, en dat merk je juist nu de avonden weer lang worden. Wie nog twijfelt welke lamp er in de woonkamer moet komen, vindt in ons stuk over een vloerlamp kiezen voor de donkere maanden waar je op let.
