Afgelopen zaterdag zaten Julianne Moore, Tyler, The Creator en Jacob Elordi in Milaan op een verfrommelde verhuisdoos. Niet uit armoede, maar omdat Bottega Veneta het zo wilde. Voor de show van de zomercollectie 2027 liet creatief directeur Louise Trotter de hele eerste rij vullen met krukken van karton. Ik vind het een van de leukste meubelmomenten van dit najaar, en het zegt meer over waar meubeldesign heen gaat dan menige beurs.
Wat er in Milaan stond
Volgens het verslag van ELLE Decor komen de krukken van de Oekraïense kunstenaar Illya Goldman Gubin. Ze horen bij zijn reeks Karton Hocker, letterlijk kartonnen krukken, waar hij sinds 2020 aan werkt. De werkwijze is bijna lichamelijk. Hij slaat zijn armen om een gewone golfkartonnen doos en drukt die in elkaar tot de panelen knikken en de hoeken plooien. Daarna trekt hij de ingezakte vorm vol met glasvezel en zet hem in een laag doorzichtige epoxyhars. Het papier wordt zo een stijf materiaal dat een mens kan dragen.
Wat ik er mooi aan vind, is dat de doos niet verdwijnt. De deuken blijven deuken, de plakranden staan nog een beetje open en de streepjescodes van de verzending schemeren door de amberkleurige laag heen. Omdat elke doos anders meegeeft onder de druk, heeft geen enkele kruk dezelfde houding. Goldman Gubin zei tegen ELLE Decor dat elke zitplaats die je ziet “nog steeds een echte kartonnen doos” is.
In de Fabbrica Orobia stonden honderden van die krukken in strakke rijen. Op elke kruk lag een handgemaakte leren bloem als cadeau voor de gast, en zelfs de uitnodigingen waren met de hand verfrommeld voordat ze op de post gingen. Karton tegenover leer, massaproduct tegenover handwerk. Dat contrast is precies de boodschap.
Geen toeval, maar een traditie
Bottega Veneta doet dit niet voor het eerst. Het merk gebruikt de zitplaatsen van zijn shows al een paar seizoenen als podium voor meubelontwerpers. Op een rij ziet dat er zo uit.
| Show | Zitplaatsen | Ontwerp |
|---|---|---|
| Zomer 2023 | 400 unieke krukken van hars | Gaetano Pesce |
| Twee jaar later | Leren zitzakken in dierenvormen | Geïnspireerd op de Sacco-stoel van Zanotta |
| Zomer 2026 | Zitplaatsen van handgeblazen Murano-glas | Studio 6:AM uit Milaan |
| Zomer 2027 | Krukken van ingedrukte verhuisdozen met hars | Illya Goldman Gubin |
Kijk je naar dat rijtje, dan zie je een modehuis dat meubels behandelt als kunst en de eerste rij als tentoonstelling. Het gaat steeds om unieke stukken, om een materiaal dat je niet verwacht en om de hand van de maker die zichtbaar blijft.
In de officiële registratie van de show zie je de zaal met de rijen gasten langs de witte catwalk.
Wat deze kruisbestuiving zegt over meubeldesign
Mode en meubels lopen al langer in elkaar over, maar de richting is interessant. Een paar jaar geleden kocht je bij een modemerk vooral een logo op een kussen. Nu zoeken modehuizen juist ontwerpers op die met materiaal experimenteren, en dat zie ik terug in drie ontwikkelingen die ook in gewone woonwinkels opduiken.
De eerste is imperfectie als kwaliteit. Een deuk, een plooi of een zichtbare naad was lang iets om weg te poetsen. Nu is het juist het bewijs dat iets met de hand is gemaakt. Dat past bij wat ik eerder schreef over ambacht dat het wint van strak industrieel ontwerp.
De tweede is materiaal met een verleden. Een verhuisdoos heeft al een leven gehad voordat hij kruk werd, en dat mag je zien. Op het designfestival in Londen stonden deze maand ook al meubels van restmateriaal die hun herkomst niet verstoppen. Karton met hars is geen oplossing voor de wegwerpcultuur, want hars en glasvezel maak je niet zomaar weer los. Maar het idee dat een alledaags ding een tweede leven als meubel krijgt, raakt wel een snaar.
De derde is het meubel als gesprek. Een kruk van karton is niet gemaakt om urenlang op te zitten, maar om over te praten. Dat verklaart ook waarom modehuizen, filmmakers en zelfs automerken zich op meubels storten. Een stoel is een betaalbaarder en persoonlijker manier om een merk in huis te halen dan een jas.
Wat je er thuis mee kunt
Een kartonnen kruk van een kunstenaar zul je niet snel in je woonkamer hebben, en dat hoeft ook niet. De les is kleiner en bruikbaarder. Eén stuk dat duidelijk gemaakt is, met een eigen vorm en een materiaal dat je niet verwacht, doet meer voor een kamer dan een complete set die precies bij elkaar past.
Denk aan een bijzettafel van keramiek met een onregelmatige rand, een kruk van gerecycled plastic of een vintage stoel waarvan het leer al gebarsten is. Zet zo’n stuk op een plek waar het opvalt, naast een rustige bank of in een lege hoek, en laat de rest eromheen eenvoudig. Ik zou er wel bij kijken of het ook echt gebruikt kan worden. Een kunstobject dat je niet durft aan te raken, wordt al snel een stofnest.
Voor mij is de kartonnen kruk vooral een reminder dat een meubel niet glad en onaantastbaar hoeft te zijn om waardevol te voelen. Soms is het mooiste wat je kunt laten zien juist hoe iets is ontstaan.
