De witte marmeren douche met veel licht en weinig kleur heeft lang de toon gezet in de badkamer. Volgens Architectural Digest schuiven ontwerpers nu een andere kant op: donkergroen of ossenbloedrood marmer met een uitgesproken ader, walnoten lambrisering en kranen met de vormen van art deco. Het blad noemt het de Portaluppi-badkamer, naar de Milanese architect die deze kamers in de jaren dertig ontwierp. Ik vind het een van de interessantere badkamertrends van het jaar, omdat hij niet over een product gaat maar over een manier van denken over steen.
Wie was Piero Portaluppi
Piero Portaluppi (1888 tot 1967) was een architect uit Milaan die vooral bekendstaat om Villa Necchi Campiglio, gebouwd tussen 1932 en 1935, en om Casa Corbellini-Wassermann. Hij werkte in de periode van het Italiaanse rationalisme, waarin strakke geometrie de basis was. Wat hem onderscheidt, is wat hij binnen die strakke lijnen deed. Zijn hallen en trappen inspireren ontwerpers al tientallen jaren, maar nu zijn het opeens zijn badkamers die worden nagevolgd.
In de badkamer van Villa Necchi vermenigvuldigen spiegelwanden de wervelende aders van Arabescato Orobico-marmer. In Casa Corbellini-Wassermann zette hij felgroen Verde Challant-marmer tegen grafisch zwart steenwerk. Ontwerper Athena Calderone, die de villa bezocht toen ze haar eigen appartement in New York verbouwde, zegt in AD dat hij contrasterende materialen gebruikte om drempels en doorgangen te omlijsten, zodat die een gevoel van ceremonie kregen.
Villa Necchi is tegenwoordig een museum van de Italiaanse erfgoedstichting FAI, en je kunt de kamers dus gewoon zelf bekijken als je in Milaan bent. Wie de stijl wil begrijpen, doet daar meer aan dan aan honderd moodboards.
Drie dingen die de stijl herkenbaar maken
Als ik de voorbeelden uit het artikel naast elkaar leg, komen er drie kenmerken steeds terug.
Steen als bekleding, niet als plaat. Calderone wijst erop dat Portaluppi hele badkamers met steen bekleedde, vaak uit kleinere, los samengestelde stukken. Dat staat haaks op hoe we nu met steen omgaan, waar grote, perfect gespiegelde platen het ideaal zijn. Hij omarmde juist de onregelmatigheid in de ader. In haar eigen badkamer omlijstte ze grote vlakken lichte steen met ingelegde tegelranden.
Kleur die niet hoort te kloppen. Ontwerper Gregory Rockwell vertelt dat hij houdt van de combinatie van architectonische controle en een onverwachte kleur. Voor de badkamer van model Paloma Elsesser in Brooklyn combineerde hij bordeauxrood Rosso Francia-marmer met walnoot, spiegelpanelen en pistachegroene muren. Hij geeft zelf toe dat het een wat vreemde combinatie is.
Sculpturaal sanitair. De wastafels zijn vaak een staande zuil van één stuk steen, met geometrische vormen uit het rationalisme. Ontwerper Giampiero Tagliaferri maakte zo een wastafel van diepgroen marmer voor een appartement in Milaan, en hij zegt erover dat herinterpreteren betekent dat je het DNA van een periode pakt, niet dat je hem kopieert. Opvallend is dat al deze zuilwastafels in een toilet of gastenbadkamer staan. Dat is ook waar ik hem zou zetten, want in een gewone badkamer mis je de kast eronder.
Zo haal je het in huis zonder de badkamer te slopen
Een badkamer volledig in malachiet of Verde Alpi is voor de meeste mensen geen realistisch plan. Het goede nieuws is dat de stijl in de kern over contrast en omlijsting gaat, en dat kun je op kleinere schaal toepassen. Een paar manieren die ik zelf het overwegen waard vind:
- Kies één steenvlak met karakter. Een wastafelblad of een wandvlak achter de kraan in groen of rood marmer zegt meer dan een hele badkamer in een veilige tint. Juist omdat het er maar één is, valt de ader op.
- Omlijst in plaats van te bekleden. Een brede rand van contrasterende tegels rond de spiegel of een doorgang is precies het Portaluppi-gebaar. Dat is iets anders dan het smalle mozaïekstripje halverwege de wand dat ik eerder bij de gedateerde badkamertrends zette; bij Portaluppi is de rand een kader dat de ruimte indeelt, geen versiering op ooghoogte. Op de beurs Cersaie zag je dit jaar al veel tegels met diepere kleuren en sculpturale texturen die hiervoor geschikt zijn.
- Voeg hout toe. Een walnoten spiegelkast of een houten wandpaneel geeft de warmte die de witte spa-badkamer mist.
- Werk de details bij. AD noemt accessoires zoals een zeeppompje en tissuehouder in groen marmer. Kranen en wandlampen met een art-decovorm doen veel voor weinig verbouwing.
- Durf marmerlook. Niet elke ader hoeft echt te zijn. Keramische tegels met een gemarmerd patroon geven dezelfde beweging in een vochtige ruimte waar echt marmer veel onderhoud vraagt.
Past dit bij een Nederlandse badkamer?
Nederlandse badkamers zijn vaak klein en hebben geregeld geen raam. Daar is een donkere steen juist geen slecht idee. Een kleine ruimte wordt toch nooit licht en ruim, dus je kunt hem beter intiem en rijk maken. Dat is ook waarom ik denk dat deze trend langer blijft dan de badkamer in alleen grijs, die nu al gedateerd begint te ogen. Portaluppi werkte met materialen die al eeuwen oud zijn, en een groen marmeren wastafel was in 1935 geen trend en is dat over twintig jaar ook niet.
Wil je een andere kant op met historische badkamerinspiratie, kijk dan ook naar de Delfts blauwe collectie van Aerin Lauder en Kohler, die met Hollandse tegels een vergelijkbare drang naar karakter laat zien. Rockwell zegt het in AD het mooist: hij heeft nooit begrepen waarom een badkamer minder interessant zou moeten zijn dan de rest van het huis.
